Diaconie Permanent diaken

Snel zoeken   Vieringen Diversiteit Catechese Webpastor   Reageren?

Snel zoeken Link Link

Permanent diaconaat

Ambt en roeping

 

 

 

Artikel uit Kerk en Leven
Editie 46 van 2006

Hardnekkig dienen

Chris Nollet, diaken

Momenteel telt ons bisdom een zeventigtal diakens. Ze werken in parochies, ziekenhuizen of gevangenissen. Al dan niet gehuwd, kregen ze allemaal een speciale opleiding en werden door de bisschop gewijd. Midden in het leven staan ze, dienstbaar - zoals het Griekse woord 'diaken' het zegt - , in de eerste plaats voor de arme, zieke of gekwetste mens. 

Susan Van Lommel

Chris Nollet, die in 1993 diaken werd gewijd, ontmoette deze 'arme' eerst bij mensen met een handicap, later vooral bij vluchtelingen en asielzoekers te Broechem. Pas later werd hij de man van de Actie Regenboogkerken (KMS - Kerkwerk Multicultureel Samenleven) in ons bisdom.

Een Limburger is hij, uit Donk (Herk-de-Stad). Van zijn moeder leerde hij oog hebben voor de noden van de mensen. Oordelen of veroordelen stond niet in haar woordenboek. ,,Je moet daar begrip voor hebben", suste ze telkens er weer een roddel over één of ander gezin kwam aanwaaien. Goelijk als ze was, probeerde ze zich in te denken waarom het misschien allemaal zo gelopen was voor die familie.

Chris Nollet vond ook inspiratie in de manier waarop Sint-Vincentius a Paulo met de armen en met de mensen in het algemeen omging. Zijn allereerste job als maatschappelijk werker bij de Broeders van Liefde in Lummen heeft zijn visie op de wereld en mensen met moeilijkheden gekleurd. Hij liet er zich vooral raken door de noden van de ouders van de jongeren met een mentale handicap. Hij probeerde hun pleitbezorger te zijn en stuurde de begeleiding mee naar een gezinsgericht werken.
Zijn studies destijds in Leuven deden hem jaren later twijfelend tal van godsbewijzen of althans pogingen daartoe doorploegen. Hoe langer hij het deed, hoe meer hij overtuigd raakte van de zinloosheid ervan. God bestaat, zeker, maar dat willen bewijzen? Nee, dat was geen spek voor zijn bek.

Na zijn huwelijk met Mick Rits vinden we Chris Nollet terug in Borgerhout. Als boerenzoon viel de anonieme stadssfeer hem zwaar. Enkele jaren nadien verhuist het koppel naar Broechem (Ranst). ,,Na een jaar of wat werd ik door de parochie opgevist om catechese te geven", vertelt hij. De kerkgemeenschap werd hem dierbaar en ,,een tijdlang speelde ik met het idee om diaken te worden. 'Waarom ik niet?', vroeg ik me af, in plaats van 'Waarom ik?'. Ik had die gedachte nog maar net uit mijn hoofd gezet toen onze goede pastoor Vleugels ermee op de proppen kwam. Zo ben ik aan de opleiding begonnen. En gesteund door de pastoor groeide ik de parochie binnen. Door haar werd ik steeds meer geroepen. In 1993 werd ik er gewijd."

,,Een aantal jaren heb ik als feitelijke contactpersoon in het hart van de parochie gestaan, en eigenlijk hoop ik vroeg of laat daar opnieuw zo te kunnen staan. Nu draag ik nog zorg voor diaconale taken bij zieken en rouwenden, in de vormselcatechese, voor de solidariteitswerking, voor de acties van Welzijnszorg en Broederlijk Delen. En, op papier toch, voor het pastoraat van het asielcentrum. Het asielcentrum! Geen eenvoudige zaak om daar als diaken binnen te geraken. Tenzij een asielzoeker er expliciet naar vraagt, mag je er niet binnen als pastor. Hetzelfde geldt trouwens voor de bedienaars van andere godsdiensten. Een rare regeling, vind ik. Stel je eens in de plaats van die mensen! Velen onder hen hebben een sterk religieuze achtergrond. Ze hebben wie weet wat voor verschrikkingen achter de rug. Hun toekomst is een groot vraagteken. Dan stranden ze op een plek waar religie plots geen betekenis meer schijnt te hebben. Pastores mogen er nauwelijks binnen, er is zelfs geen kleine expliciete ruimte voor gebed of geloofsontmoeting voorzien, geen religieuze symbolen. Het enige wat we kunnen doen, is affiches ophangen. De mensen van het centrum mogen wel zelf bij ons langskomen, op een soort 'consultatie', als iemand hen de weg wijst. 

Chris Nollet vindt deze situatie tekenend voor onze samenleving. Godsdienst wordt blijkbaar nauwelijks 'getolereerd'. ,,Op die manier stelt een land zich eigenlijk onverdraagzaam op tegenover de meerderheid van haar bevolking. Akkoord, levensbeschouwing is een persoonlijke keuze. Maar elke levensbeschouwing heeft een gemeenschappelijke beleving nodig. Haar die kansen uitdrukkelijk beperken is een vorm van onvrijheid, onverdraagzaamheid!"

Dezelfde pastoor Vleugels die de diaken in Chris Nollet over de streep had getrokken, vroeg zijn parochieteam om een solidariteitswerking in zijn parochie te starten. Verschillende pogingen mislukten. ,,Vanuit mijn diaconaat droeg ik die vraag na zijn dood als een persoonlijk appel met mij mee.", vertelt Chris Nollet. ,,Toen ik gewijd werd, dacht ik: nu probeer ik het opnieuw! De aanleiding: de oorlogsnoden in Slovenië. Ter gelegenheid van mijn wijding werd een mooie som geld voor dat doel geschonken, maar tegelijk verzamelde ik medewerkers voor "ons" project dat Wereld-Delen werd genoemd. Het liep goed! Taalcursussen, begeleidingswerk, juridische hulp, goedereninzameling, solidariteitswerk kortbij en veraf ontstonden… Wereld-Delen is in de loop der jaren uitgegroeid tot een sterke werking, met posten van Lier tot Wijnegem, van Zoersel tot in Willebroek. Op zeker momenten telden we vijfenzeventig vrijwillige medewerkers. We kunnen steunen op een zeer gemotiveerde kerngroep. Omdat de vraag steeds groter wordt, blijft het zoeken naar vrijwilligers en financiële middelen."

Januari 2005 kreeg Chris Nollet er een nieuwe verantwoordelijkheid bij. Kerkwerk Multicultureel Samenleven is een lange naam voor een nog langer verhaal van schuchtere toenadering tussen mensen, tussen gelovigen van verschillende godsdiensten, tussen culturen. Hij ontmoette het verhaal van mensen zonder papieren, van slachtoffers van de jacht op schijnhuwelijken, geklemd tussen papier en geluk. Er is de strijd tegen racisme, tegen onverschilligheid en onverdraagzaamheid. De relatieopbouw tussen moslims en christenen is één van de projecten. Dit alles naar de lokale parochies toebrengen is de Actie Regenboogkerken.

,,Het is niet altijd eenvoudig werken met een gemeenschap die helemaal anders gestructureerd is dan de traditioneel katholieke die wij kennen. Afspraken maken is soms ontmoedigend. Er is een andere hiërarchie dan bij ons, een andere overlegcultuur. Tot wie richt je de vraag? Wij moeten leren rekening te houden met de gebedsstructuur van moslims en joden, met andere feesten en gewoonten. Soms komt er, ondanks hun oprechte interesse, toch niemand opdagen. Hoe komt het: hebben wij hun trekkers overvraagd? Dan komt het er op aan de mensen 'aan onze kant' ervan te overtuigen van de goede wil aan de 'overkant'. 

Kerkwerk Multicultureel Samenleven of kortweg KMS vult in de praktijk de helft van de werkweek van Chris Nollet. Eén vijfde van zijn werktijd gaat naar de parochie, waaronder de helft naar Wereld-Delen. De rest van zijn werktijd besteedt de diaken als pastor in het OC Clara Fey in Sint-Job-in't-Goor. De kinderen en volwassenen met een mentale handicap liggen hem nog altijd na aan het hart, ook al is het pastoraat in een grote hedendaagse instelling niet eenvoudig meer.

Naast diaken en echtgenoot is Chris Nollet ook papa van drie. ,,De oudste, orthopedagoge van harte, is zesentwintig geworden en heeft zelf al twee kleine kinderen: zalig! De tweede is vierentwintig en daagt mij en mijn inspiratie soms uit. Hij heeft filosofie en journalistiek gestudeerd en werkt als videojournalist én in het asielcentrum van Lint. Onze jongste, van tweeëntwintig, is een enthousiaste logopediste en heeft me eigenlijk te weinig gezien door al mijn engagementen. Gelukkig is er mijn vrouw, zelf schooldirecteur, die zoveel alleen heeft opgevangen. Zonder haar hulp had ik dit allemaal niet kunnen doen!"

,,Naast mijn gezin, waar ik heel trots op ben, ondervind ik veel steun van een positief basisvertrouwen dat ik altijd heb", zegt Chris Nollet. ,,God, het leven, de mensen zijn voor mij in wezen goed. Sommige mensen zien gewoon een aantal zaken niet, en dat is jammer. Maar daarom zijn het geen slechte mensen. Ik wil nooit iemand afschrijven. Dat is het fijne van christen te zijn! Christus is precies komen vertellen dat geen enkel mens ooit uitgesloten mag worden. Dat is ook wat wij als christenen toe te voegen hebben aan onze maatschappij: dóórgaan voor een mens, waar anderen ermee stoppen. Dat is de kern. Hun kruis op ons nemen." 

Even terug naar KMS en meer bepaald de Actie Regenboogkerken. Deze werking tracht de verschillende geledingen van KMS uit te stralen naar parochieopbouw. ,,In de steden komt op dat vlak een inhaalbeweging op gang, maar daarbuiten beseffen vele parochies nog niet ten volle dat ook hun omgeving volop multicultureel geworden is. Je vindt overàl asielzoekers. Elke mens komt andersdenkenden uit andere culturen en religies tegen. En het aantal migranten zal blijven stijgen in de komende decennia." 

Alles draait hier rond de sleutelwoorden 'begrip hebben', 'niet veroordelen', waar het diakenverhaal van Chris Nollet mee begonnen is. Veroordeel mensen niet omdat ze zaken doen die in onze ogen vreemd of zelfs ongepast zijn. Treed hen tegemoet, leer hen kennen, help hen om jezelf en jouw gewoontes te leren kennen, zo klinkt het bij KMS. Naast de ontdekking van de ander, ligt hier ook een gouden kans om eigen gebruiken te herontdekken of te herwaarderen. Simpele dingen doen je nadenken. ,,Door te kijken hoe bijvoorbeeld moslims bidden, kom je vaak de eigen waarden terug op het spoor. De paternoster bijvoorbeeld, waarom hebben we die afgeschreven?, hoorde ik recent zeggen. Hebben we dat niet te veel gedaan trouwens, onze mooie rites afgeschreven?"

,,In onze parochiekerk in Broechem werd recent iemand begraven van wie de vader moslim is en de moeder christen. Het gezin wenste dat er toch een gezamenlijke dienst kon plaatsvinden. Moslims zagen christenen bidden en omgekeerd. Ogen gingen open, aan beide zijden: 'Verdorie, die mensen ménen dat!' en 'Doe ik dat zelf niet te weinig?'"
,,In momenten van interreligieuze dialoog vragen moslims om over inhoudelijk zaken te kunnen discussiëren. Sommigen onder hen kennen verrassend goed de gelijkenissen. Voor vele katholieken gaat hier een horizon open!"

Verwijzend naar de bouwstenen van de Actie Regenboogkerken, geeft Chris Nollet nog enkele raadgevingen mee voor parochies die de uitdaging willen aanvaarden. ,,Neem de parochiale diaconie voor de vreemdeling ook op in de ziekenwerking, in de bejaardenwerking en besteedt uitdrukkelijk zorg aan hen die werken met asielzoekers. In een streek waar een moskee, synagoge of bv. een evangelische kerk gevestigd is, zou ik zeggen 'Ga bij elkaar zitten, vorm een vaste cluster, spreek enkele ontmoetingsmomenten af en doe dat gewoon, elk jaar'. Want met ontmoeten begint alles. In ons bisdom zie ik dat hier en daar al gebeuren. Dat is hét wederwoord tegen de vervuiling van onze samenleving. Denk maar aan de vele mensen die vinden dat je niks kan aanvangen met 'de' vreemdelingen. Maar raak niet aan de vreemdeling die ook zijn buurman is, want dàt is een goeie'. Ontmoeting organiseren zorgt voor veel 'goeie' buren."

Geen oordeel of veroordeling, maar ontmoeting en begrip. Doorheen Wereld-Delen, courant parochiewerk, bij mensen met een handicap en KMS loopt het als een rode draad door het diakenambt van Chris Nollet. ,,Je moet de mensen geven wat ze nodig hebben. Je moet hen dienen. Er zijn zoveel mensen die te kort gedaan worden in onze maatschappij. Misschien is mijn diaken-zijn vooral dit: de hardnekkigheid om hen te blijven dienen."